شاهزاده و شاهدخت پارسی
دست نوشته های نیما و نازنین
«سيدمحمد خاتمي» در روزي که در تقويم ايرانيان روز گفت وگوي تمدن ها نامگذاري شده است، به شدت از بي انصافي هايي که در قبال اين طرح روا داشته شده، انتقاد کرد و گفت؛ «وجدان جامعه و تاريخ قضاوت مي کند کدام سياست در موضع عزت ملت ايران بوده است.»رئيس جمهور دولت اصلاحات به مناسبت 30 شهريور
- روز گفت وگوي تمدن ها- به عنوان طراح اين ايده با سايت باران گفت وگو کرد تا هم گلايه هايش را از انتقادهاي تندي که به عملکرد دولت اصلاحات ابراز شده است، مطرح کند، هم يادآوري کند در انتخابات رياست جمهوري دهم کسي که با آراي کم انتخاب شود، به هيچ وجه نماينده اکثريت مردم نخواهد بود و همچنين آرزو کند رئيس جمهور آينده بتواند با دست باز براي آينده کشور تصميم گيري کند.خاتمي در شرايطي به دفاع از ايده طرح و گفت وگوي تمدن ها و گنجاندن اين نظريه در سياست خارجي دولت تحت سرپرستي خود پرداخته است که طي سه سال و نيم گذشته دولتمردان نهم اين طرح را رد کرده و دولت قبل از خود را به انفعال در سياست خارجي محکوم کردند. از همين رو خاتمي در مصاحبه اش براي اولين بار به مخالفانش در اين حوزه پاسخ داد و گفت؛ «جنگ طلبان چه در اين سوي دنيا و چه آن سوي دنيا با نظريه گفت وگوي تمدن ها مخالف هستند، تندروهاي دنياي اسلام که نمونه آن را در ايران داريم، معتقدند گفت وگوي تمدن ها ممکن نيست و بايد جنگ کنيم و مي گويند آنها کفار هستند و بايد با آنها بجنگيم. از آن سوي دنيا نيز جنگ طلبان مي گويند اينها تروريست هستند و بايد با آنها جنگيد. جنگ طلبان يک منطق دارند؛ چه خود را پشت عناوين مقدس و ديني پنهان کنند و چه چهره حقوق بشري و انساني به خود بگيرند. اما من معتقدم وجدان بشري نظريه گفت وگوي تمدن ها را قبول دارد و در لايه هاي زيرين وجدان جامعه بشري مساله گفت وگوي تمدن ها تلاش هاي خود را براي دستيابي به صلح پيگيري مي کند.»وي در پاسخ به اين سوال که گفته مي شود نظريه گفت وگوي تمدن ها سياست خارجي ايران را در موضع انفعال قرار داد، اظهار داشت؛ «خب بالاخره حرف زدن هزينه يي ندارد. خيلي حرف ها زده مي شود، دروغ هايي گفته مي شود و ادعاها مطرح مي شود که در مورد آن وجدان جامعه و تاريخ قضاوت مي کند که کدام سياست در موضع عزت ملت ايران بوده است و کدام سياست ها منافعي را براي مردم در بر نداشت. البته نمي خواهم به انگيزه ها رجوع کنم، تصورم اين است که همه حتي آنهايي که حرف هاي بي اساس مي زنند، قصد خير دارند، اما نمي دانند حرف هاي آنها چه هزينه يي دارد.»خاتمي ادامه داد؛ «دو سال قبل حرف هايي زده شد که در همان زمان سردمداران اسرائيل گفتند اين بزرگ ترين هديه يي بود که به اسرائيل داده شد، گرچه ظاهر قضيه حرف هاي تند و تيز و
ضد اسرائيلي و ضد غربي بود و با قصد خير هم بيان شد، اما بهترين هديه براي تثبيت اسرائيل به شمار مي رود. ما معتقد بوديم و سعي کرديم ايران به عنوان کشوري که کانون انقلاب بوده، کانون استقلال خواهي، آزادي طلبي و پيشرفت خواهي باشد و در مقابل مطامع بيگانگان هم بايستد، و شيوه هايي که مناسب وضعيتش هست را انتخاب کند، اگر سياست تنش زدايي را در عرصه سياست خارجي انتخاب کرديم به معني سازش نبود و در راستاي دفع مخاطرات و هزينه ها از کشور بود، بدون اينکه هزينه يي را پرداخت کنيم يا از اصول و منافع تنزل کنيم.»خاتمي در تکميل سخنانش خاطره يي نقل کرد و گفت؛ «دو سال قبل که به امريکا سفر کردم يک سخنراني در دانشگاه هاروارد داشتم که دوستان بسيار نگران بودند، چون آنجا يهوديان زيادي حضور دارند و ثبت نام براي شرکت در مراسم سخنراني از طريق اينترنت و آزاد انجام شده بود و هيچ گزينشي انجام نشد و حتي تعدادي از آنها با کلاه هاي مخصوص يهوديان در جمع حاضر شدند و در مقطعي که مصادف با طرح مساله هولوکاست از جانب ايران بود سوال هاي تندي را نيز مطرح کردند، اما بعد از اين جلسه يکي از نويسنده هاي معروف بوستون گلاب که يکي از روزنامه هاي معروف بوستون است و خيلي مخالف سفر من به امريکا بود، نوشت خيلي براي ما شگفت انگيز و دردآور بود که خاتمي به اينجا آمد به شدت از امريکا انتقاد کرد، برايش کف زدند، به شدت به اسرائيل و صهيونيست حمله کرد، مورد تشويق قرار گرفت و از حزب الله به شدت دفاع کرد باز هم مورد تشويق قرارگرفت و ما فقط دعا مي کنيم آدم هايي مثل او که بسيار خطرناک هستند، بر سر قدرت نيايند.»خاتمي با اين توضيحات پرسيد؛ «آيا اين انفعال است؟ آيا اينکه نماينده ملت ايران برود و حرف هايي را بزند و محکم هم حرف بزند و کمترين هزينه را از جيب ملت نپردازد، انفعال است؟ آيا موضع گيري هاي تند و تيز و حساب نشده يي که هزينه فراوان براي ايران داشته باشد و به هيچ يک از اهدافش نرسد و صرفاً ملت با پرداخت هزينه هايي در وضعيتي قرار بگيرد که زندگي برايش سخت تر شود و به توليد، اشتغال و بازارش لطمه بخورد و اميد به زندگي کم شود، ديپلماسي فعال است؟»وي افزود؛ «اصول و معيارها مشخص است. ما سربلندي، استقلال و عظمت و پيشرفت اين نظام و انقلاب را مي خواهيم. از آن دفاع کرده و مي کنيم و يک کلمه از آن کوتاه نيامده و نمي آييم و سعي کرديم کسب منافع با کمترين هزينه باشد که البته گاهي هزينه هايي هم داشته و من فکر مي کنم اين حرف هايي که در مورد سياست هاي دولت اصلاحات زده مي شود، چندان مهم نيست، مهم قضاوت تاريخ است و ما براي عزت و عظمت ايران تلاش کرده و مي کنيم.»رئيس مرکز بين المللي گفت وگوي تمدن ها به ملاقاتش با احمدي نژاد اشاره کرد و گفت؛ «در آخرين ديداري که همان سه سال پيش با آقاي رئيس جمهوري داشتم، ايشان به من گفتند اولويت ها از نظر شما چيست و در آنجا بعضي مسائل را مطرح کردم که ايشان هم به دقت توجه کردند. من اصلاً اسمي از گفت وگوي تمدن ها نبردم، ايشان انتظار داشتند من بگويم مساله گفت وگوي تمدن ها مهم است، اما من بيشتر به مسائل علمي و پيشرفت کشور اشاره کردم و همانجا گفتم نتوانستم يارانه ها را بهينه کنم و عنوان مي کنم که موافق تحول اقتصادي و بهينه کردن يارانه ها هستم، منتها اگر حرفي هست در شيوه است تا مردم هزينه هاي سنگين نپردازند. رئيس جمهوري بعد از آنکه حرف هاي من تمام شد، گفت پس گفت وگوي تمدن ها چه مي شود و من گفتم احساس کردم گفت وگوي تمدن ها مربوط به دوره من بود و مرکز را به بعضي ارگان ها واگذارکردم و قصد دارم يک مرکز خصوصي تاسيس کنم. ايشان گفتند مساله گفت وگوي تمدن ها مهم است و بايد پيگيري شود. پس نمي توانم بگويم همه با آن مخالفند و اگر هم کم عنايتي هست بيشتر در لايه هاي پايين تر است. من در ايران و خارج کشور نظريه گفت وگوي تمدن ها را پيش بردم و پيگيري مي کنم و هنوز هم معتقدم در دانشگاه هاي ما توجه به مساله گفت وگوي تمدن ها جدي است و ده ها مقاله و پايان نامه در اين زمينه نوشته اند.»
ادامه مطلب
| Design By : Nima Mohseni |
